Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây rau (Phần 2)

Sự sinh trưởng và sự phát triển của cây rau phụ thuộc vào cấu trúc di truyền của nó và vào các yếu tố khác của môi trường như đất, khí hậu…

5. Chất khoáng

Rau là cây trồng ngắn ngày nhưng sản lượng lại rất lớn, có loại đạt 20 – 60 tấn/ha, nên rau cần lượng chất dinh dưỡng rất lớn. Các chất dinh dưỡng này rau lấy từ đất không đủ, nên người trồng rau phải bổ sung bằng các loại phân bón. Dù là rau ăn lá, rau ăn củ, rau ăn quả cũng cần đầy đủ các chất dinh dưỡng cơ bản là đạm (N), lân (P), kali (K) và một số nguyên tố vi lượng khác.

a. Đạm là chất cấu tạo nên protein. Thiếu đạm lá cây sẽ vàng, cây sinh trưởng kém, rễ mềm, quả bé đi. Thừa đạm lá cây sẽ phát triển mạnh, cây bị vóng, mềm dễ bị lốp đổ và sâu bệnh hại.

Đạm rất cần cho các loại rau ăn lá như bắp cải, rau giền, mồng tơi, rau đay. Với rau ăn cả và ăn quả đạm chỉ có tác dụng ở giai đoạn đầu, khi cây còn sinh trưởng thân lá. Không cần đạm nữa khi cây chuẩn bị ra hoa, nếu bón đạm sẽ làm rụng nụ, rụng hoa và rụng quả non.

b. Lân cần cho phát triển bộ rễ, giúp rễ cứng cáp, phát triển mô dày chống lốp đổ, tạo ra và chuyển hóa chất hữu cơ. Lân còn có trong thành phần của protein tạo nhân tế bào nên lân rất cần cho sự hình thành các bộ phận mới: ra mầm non, đẻ nhánh, phân cành, đậu quả. Lân còn ảnh hưỏng đến sự vận chuyển đường, bột tích lũy về hạt và các bộ phận khác. Ảnh hưởng đến lưu động chất nguyên sinh giúp cây chống chịu lạnh, chống chịu nóng và còn làm chất đệm để cây chịu được chua, kiềm.

Trong đất chỉ có một lượng nhỏ lân dễ tiêu. Lân rất cần cho các loài rau ăn củ (khoai tây), ăn hạt (đậu), cà chua, hành tỏi. Lân còn làm cho quả, hạt chắc, sáng mã, tăng tính chống chịu khi vận chuyển và chế biến, giúp cây chống chịu được sâu bệnh và sự thay đổi của điểu kiện ngoại cảnh. Mặt khác, lân còn giúp cho quá trình hấp thu đạm và kali của cây.

c. Kali có tác dụng trong việc vận chuyển và tích lũy đường, tăng khả năng chống chịu, có tới 60 loại men trong cây cần đến kali để hoạt động. Thiếu kali lá cây bị xoắn, quanh móp và gân lá bị tím, phần dưới của cây giảm tốc độ sinh trưởng, quả không đều, cà chua bị lốp.

Kali giúp cây tăng cường hút nước, làm chậm đông kết của tế bào khi gặp lạnh, nên giúp cây chống chịu hạn, chống nóng, chịu lạnh tốt. Tăng cường tạo mô nâng đỡ làm cây cứng, chống chịu bệnh.

Lượng kali trong đất có đủ để cung cấp cho cây sinh trưởng bình thường. Đất nặng, đất cát, đất thịt có nhiều kali. Trong phân chuồng, phân xanh cũng có nhiều kali.

Ngoài N, P, K trong đất còn có các yếu tố vi lượng rất cần cho cây.

d. Bo yếu tố vi lượng cần cho sự phát triển của rau. Thiếu Bo lá non bị xoăn, các lá khác bị vàng, mép lá bị nâu. Các cây ăn củ xuất hiện các vết đốm, đỉnh sinh trưởng bị chết, kích thước cây giảm, xuất hiện các vết nứt phía trong hoa (suplơ). Để bổ trợ Bo cho rau, người ta thường phun qua lá hoặc trộn với đạm lân, kali bón vào đất mỗi hecta 1,5 – 2,0kg.

đ. Canxi (Ca) có tác dụng điều hòa sự trao đổi chất, ảnh hưởng đến sự phát triển bộ rễ. Thiếu canxi đất sẽ chua, lá vàng và có nhiều vết thối trên các phần, của cây. Lá non cuộn lại, mép lá gợn sóng và phát triển không bình thường, thân yếu và sinh trưởng kém (ở cà chua quả thường bị thối và đen ở  giữa). Thừa canxi sẽ ức chế sự hút nước của cây, làm kết tủa một số chất vi lượng, cây còi cọc năng suất giảm.

e. Đồng (Cu) là yếu tố có trong nhân của diệp lục. Khi thiếu đồng lá dài ra và vàng, mềm nhũn, cây sinh trưởng chậm, giảm năng suất. Cây bị bệnh: dịch muội, phân trắng, chân đen… Để bổ sung đồng người ta hay dùng phèn xanh (CaSO4 2H2O) với lượng 20 – 25kg/ha.

g. Molipđen (Mo) Yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hàm lượng protein, hàm lượng diệp lục và các vitamin. Thiếu Mo làm giảm khả năng cô” định đạm của vi sinh vật sôiig trong đất và rễ cây, cây bị lùn.

Một số loài rau rất mẫn cảm vói Mo như xà lách cuộn, cải bắp, bí xanh, cà chua, khoai tây, cà rốt và cây họ Đậu. Người ta thường dùng dung dịch axit molipdich nồng độ 0,02% với lượng 40 – 1000 lít/ha (40 – 73 lít/sào) phun lên lá cây.

h. Kẽm (Zn), thiếu Zn sẽ làm giảm hàm lượng diệp lục, thụ tinh của hoa và tạo hạt của quả hoàn toàn bị đình trệ. Kẽm còn có tác dụng biến đổi lân, kali, canxi và mangan dạng khó tiêu thành dạng dễ hòa tan theo nước để cây dễ hấp thu.

Để bổ sung kẽm, người ta thường ngâm hạt giống vào nước sunfat kẽm nồng độ 0,05 – 0.1% với hàm lượng 6 – 8 lít cho 100kg hạt trước khi gieo.

i. Sắt (Fe) giúp cây tầng cưòng độ hô hấp. Thiếu sắt cây bị bệnh vằng úa lá. Trong đất trồng lượng sắt rất dồi dào, chỉ cần tạo điều kiện cho sắt hòa tan dưới dạng dễ tiêu là cây hấp thụ được…

Các yếu tố vi lượng tuy rất cần cho rau, nhưng khi dùng phải hết sức thận trọng, chỉ dùng khi biết chắc đất thiếu yếu tố đó. Nếu dùng không đúng sẽ gây ngộ độc. Các yếu tố vi lượng thường có đầy đủ trong phân chuồng ủ hoai.

6. Nước tưới

Thành phần hóa học trong rau chủ yếu là nước, chiếm đến 90%, do đó lượng nước cây cần lấy vào trong tự nhiên là rất lớn. Nước còn là môi trường sống của một số loại rau (rau muống…). Nước nơi chất khoáng hoà tan được rễ hút vào nuôi cây. Nước cũng là môi trường để pha các loại thuốc trừ sâu bệnh. Nên muốn có năng suất rau cao, cần đảm bảo lượng nước đủ theo nhu cầu của từng loại rau.

Nơi trồng rau phải gần nguồn nước sạch, nước được lấy từ giếng khoan, ao hồ có nước lưu thông. Không được dùng nước thải sinh hoạt, nưóc từ các bệnh viện, các khu công nghiệp thải ra chưa được qua hệ thống xử lý. Nước tưới bẩn không làm rau bị chết mà chính các yếu tố độc hại ấy tích lại trong rau, gây ngộ độc cho người tiêu dùng.

Ngoài các yếu tố chính kể trên, còn nhiều yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến năng suất rau như bụi, không khí…

Bụi làm bịt kín các lỗ thở trên lá cây ảnh hưởng đến việc thoát hơi nước, đến quang hợp. Không khí bị ô nhiễm làm rau không phát triển bình thường, lá héo rũ. Không khí còn mang bào tử nấm, mầm bệnh xâm nhập vào cây… Gió bão, mưa làm ngã, gẫy, giập nát lá… Để hạn chế thiệt hại do các yếu tố trên gây ra, người trồng rau phải che chắn, tránh xa nơi thải chất độc hại, xa đường giao thông.

Đọc thêm tại: http://caytrongvatnuoi.com/trong-rau/nhung-yeu-to-anh-huong-den-su-phat-trien-cua-cay-rau/2/

 

 

Đọc thêm tại: http://caytrongvatnuoi.com/trong-rau/nhung-yeu-to-anh-huong-den-su-phat-trien-cua-cay-rau/

Báo chí viết về My Garden

Dịch vụ chăm sóc vườn rau tại nhà đang hút khách, lương cao

Dịch vụ chăm sóc vườn rau tại nhà đang hút khách, lương cao

Nở rộ làm nông nghiệp đô thị - 'Vườn treo' rau sạch 10 người ăn quanh năm

Nở rộ làm nông nghiệp đô thị - 'Vườn treo' rau sạch 10 người ăn quanh năm

My Garden lên sóng VTV1

HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG